Wat te doen bij een overlijden: stappenplan voor nabestaanden

Wanneer iemand overlijdt, komt er een emotionele en drukke periode op u af. Op het moment dat u het meest behoefte hebt aan rust, moeten er ineens veel dingen geregeld worden. Wat te doen bij een overlijden hangt af van de situatie, maar de eerste stappen zijn vrijwel altijd dezelfde. In dit artikel zetten we ze op een rij, zodat u weet waar u moet beginnen en waar u op uw gemak de tijd voor kunt nemen. 

Stap 1: Laat het overlijden vaststellen 

Overlijdt iemand thuis, dan belt u als eerste de huisarts. Buiten kantooruren neemt u contact op met de huisartsenpost. De arts stelt vast dat iemand is overleden en vult een verklaring van overlijden in. Zonder die verklaring kan er geen uitvaart plaatsvinden. 
Gebeurt het overlijden in een ziekenhuis, verpleeghuis of hospice, dan regelt het zorgpersoneel dit voor u. U hoeft zelf geen arts te bellen. 

Bij een onverwacht of mogelijk onnatuurlijk overlijden, bijvoorbeeld na een ongeval, belt u 112. Raak in dat geval zo min mogelijk aan in de omgeving van de overledene. De arts waarschuwt dan de gemeentelijk lijkschouwer en eventueel de politie. Zij bepalen wat er nodig is voordat de uitvaart kan worden voorbereid. 

Stap 2: Bel een uitvaartverzorger 

Zodra het overlijden is vastgesteld, kunt u een uitvaartverzorger bellen. U hoeft dit niet direct te doen en u mag zelf bepalen wanneer u eraan toe bent, maar veel nabestaanden voelen zich gerustgesteld als iemand het overneemt. Memento Mori is dag en nacht bereikbaar via 070 - 44 00 333, ook in het weekend en op feestdagen. 
Tijdens dat eerste gesprek vragen we naar de naam van de overledene, de plek van overlijden en uw contactgegevens. Ook horen we graag of er een uitvaartverzekering is of wensen zijn vastgelegd. U hoeft op dit moment nog geen keuzes te maken. We komen langs of spreken af, en nemen de eerste praktische zaken uit handen, zoals het overbrengen van de overledene wanneer dat nodig is. 

Stap 3: Informeer de naaste familie 

Laat de directe familie en goede vrienden zo snel mogelijk weten wat er is gebeurd. Een telefoontje is persoonlijker dan een bericht. Het kan helpen om dit te verdelen: vraag een broer, zus of vriend om een deel van de mensen te bellen. Voor kennissen, buren en collega's is er later nog tijd. De rouwkaart komt daarvoor in de plaats. 

Stap 4: Zoek de wensen en papieren erbij 

Heeft de overledene zijn of haar wensen vastgelegd? Kijk dan eerst of er een wilsbeschikking is. Daarin staat vaak of iemand wilde worden begraven of gecremeerd, welke muziek gedraaid moest worden en wie er bij het afscheid aanwezig moest zijn. Memento Mori stelt een wilsbeschikking gratis beschikbaar, dus ook wie dit nog niet heeft vastgelegd, kan het alsnog voor zichzelf doen. 

Zoek daarnaast naar een uitvaartverzekering of ander financieel plan voor de uitvaart. Bij een verzekering is het belangrijk te weten bij welke maatschappij de polis loopt, zoals Monuta, Dela of Ardanta, en of het een geldpolis of een dienstenpakket is. Weet u het niet zeker? Wij kunnen uw bestaande voorziening laten controleren. Is er geen verzekering, dan is uitvaartverzorging ook zonder verzekering mogelijk. 

Controleer ook of er een testament is en of de overledene zich heeft ingeschreven als donor. Dat laatste kan invloed hebben op de eerste uren na het overlijden. 

Stap 5: Kies waar de overledene wordt opgebaard 

In de dagen tussen het overlijden en de uitvaart is er tijd om afscheid te nemen. Dat kan thuis, maar ook in een rouwkamer of uitvaartcentrum. In de regio Den Haag werkt Memento Mori met meerdere locaties, waaronder Rouwkamer Ockenburgh, Uitvaartcentrum De Oude Hage en Rouwkamer Eikelenburg. Elke locatie heeft een eigen inrichting en capaciteit. Een gesprek over het aantal gasten en de gewenste sfeer helpt bij het kiezen van de plek die het best past. 
Stap 6: Laat de aangifte van overlijden verzorgen 

Een overlijden moet worden aangegeven bij de gemeente waar het is gebeurd. Dat gebeurt in de regel binnen enkele werkdagen. Gelukkig hoeft u dit niet zelf te doen: als uitvaartverzorger doen wij dit meestal namens de familie. Daarna kan de gemeente de akte van overlijden opmaken en geeft zij toestemming voor begraven of cremeren. 

Stap 7: Maak de eerste keuzes voor het afscheid 

Zodra er wat rust is, bespreken we samen de grote lijnen: begraven of cremeren, het moment van de uitvaart en de locatie, zoals een begraafplaats of crematorium. Daarna komen de details aan bod. Denk aan de kist, de rouwkaart, het rouwvervoer, muziek en bloemen, catering en eventueel uitvaartfotografie of een pastorale partner. Er hoeft niets in één keer te worden besloten. We lopen de keuzes stap voor stap met u door, en laten ons daarbij leiden door de persoon om wie het gaat en door wat u zelf wilt. 

Memento Mori verzorgt uitvaarten ongeacht geloofsovertuiging. Hebt u een bepaalde religieuze of levensbeschouwelijke wens, dan kunnen we daar rekening mee houden. 

Stap 8: Denk ook aan de tijd na de uitvaart 

Na het afscheid is er nog het nodige te regelen. Denk aan het versturen van een dankbetuiging, het melden van het overlijden bij verzekeraars en instanties, en het kiezen van een asbestemming of een grafmonument. Ook hierbij staan we u bij. Wij sturen aanwezige uitvaartverzekeringen op ter uitkering en denken mee over nazorg, zodat u niet alles alleen hoeft uit te zoeken. 
Praktische tips voor de eerste dagen 

Neem de tijd. Behalve de verklaring van overlijden en de aangifte hoeft niets binnen een paar uur geregeld te zijn. 
Vraag om hulp. Laat een familielid of vriend de telefoontjes en kleine klusjes overnemen, zodat u zelf ruimte houdt voor verdriet. 

Verzamel de belangrijkste papieren. Houd identiteitsbewijzen, polissen, een eventuele wilsbeschikking en het testament bij de hand. 

Eet, drink en slaap voldoende. Zeker in de eerste dagen vergeet u dat snel, terwijl het u wel helpt om de dagen door te komen. 

Leg niets op de spits. Keuzes zoals de asbestemming of een grafmonument kunnen ook later gemaakt worden. 

Memento Mori staat voor u klaar 

Sinds 1880 is Memento Mori een vertrouwd adres in Den Haag en omgeving. Vandaag zijn Michel en Joyce Wijling de vierde familiegeneratie die zich inzet voor een waardig en persoonlijk afscheid. Of u nu midden in een overlijden zit of zich vooraf wilt oriënteren: u kunt ons altijd bellen of mailen. Wij zijn dag en nacht bereikbaar via 070 - 44 00 333 en op werkdagen is ons kantoor aan de Leyweg 65 in Den Haag geopend van 08.45 tot 17.15 uur. Meer informatie vindt u op onze pagina Een overlijden, of neem direct contact met ons op.